Μνήμες του ’40: Ευγενία Σταματίου Βελιώτη

Ευγενία Στ. ΒελιώτηΞημερώνει 28η Οκτωβρίου, κι όμως στο μυαλό μου έρχεται η 24η Δεκεμβρίου του 1988! Γιατί θα ρωτήσει κανείς! Θα καταλάβετε γιατί διαβάζοντας τα παρακάτω:

Ο παππούς μου, Σπύρος Βελιώτης, ήταν το τέταρτο από τα πέντε παιδιά του αξιωματικού του Βασιλικού Ναυτικού Σταματίου Κ. Βελιώτη και της Σταματίνας Π. Νάκη. Η μεγάλη κόρη του Σταματίου Κ. Βελιώτη, γεννήθηκε το 1904 στον Πειραιά, τρίτο κατά σειρά γέννησης παιδί της οικογένειας Βελιώτη, και πήρε το όνομα Ευγενία. Η Ευγενία Βελιώτη παντρεύτηκε με τον συνταγματάρχη της χωροφυλακής Ιωάννη Δαρλάκο, αλλά δυστυχώς δεν απέκτησαν παιδιά.

Ήταν 23 Δεκεμβρίου του 1988. Είχα πάει στον παππού μου. Κάποια στιγμή μου λέει ο παππούς μου «βρε Σπυράκο μου, αύριο θα πας εκκλησία;», του απαντάω «ναι παππού, γιατί ρωτάς;». Οπότε «θέλω μια χάρη: να πας να ανάψεις αύριο ένα κερί για την συγχωρεμένη τη θεία σου την Ευγενία, την αδελφή μου, δεν έχει κανέναν να τη θυμηθεί». Του απήντησα, ότι σίγουρα θα το έκανα. Την επομένη ημέρα, φεύγοντας από την Αγία Ζώνη θυμήθηκα την παράκληση του παππού μου, και της άναψα ένα κερί όπως μου είχε ζητήσει. Πήγα στο σπίτι να τον δω, να του πω και λόγω της ημέρας και τα κάλαντα των Χριστουγέννων! Ήταν ξαπλωμένος στο κρεββάτι. Χάρηκε που με είδε. Στην κουβέντα πάνω του λέω: παππού, πήγα εκκλησία και άναψα και κερί για τη συγχωρεμένη την θεία την Ευγενία, κι ας μη τη γνώρισα ποτέ!

Τότε μου απαντάει, «σ’ευχαριστώ, να’χεις την ευχή της παιδάκι μου», και κοίταξε ψηλά στο ταβάνι και αναρωτήθηκε «άραγε τί να νοιώθουν αυτές οι ψυχές κάθε φορά που εμείς τους ανάβουμε ένα κερί;»… δεν πέρασαν πολλές μέρες και η απορία του παππού μου κατέστη δική μου απορία, μιας και ο παππούς μου κοιμήθηκε λίγες μέρες μετά, την πρωτοχρονιά του 1989!

Του λέω, «παππού, πες μου περισσότερα για την θεία την Ευγενία», και ξεκίνησε να μιλάει για την αδελφή του:

Η Ευγενία Βελιώτη, γεννήθηκε όπως όλα τα παιδιά της οικογένειας του Σταματίου Βελιώτη στον Πειραιά το 1904. Σπούδασε στην Μαράσλειο Παιδαγωγική Ακαδημία και έγινε δασκάλα. Παντρεύτηκε τον αξιωματικό και μετέπειτα συνταγματάρχη της χωροφυλακής Ιωάννη Δαρλάκο. Η 28η Οκτωβρίου του ’40 την βρήκε στη Μεσσήνη όπου ο Δαρλάκος ήταν διοικητής χωροφυλακής.

Ευγενία Στ. Βελιώτη & Ιωάννης Δαρλάκος (Μεσσήνη, 1939)

Ευγενία Στ. Βελιώτη & Ιωάννης Δαρλάκος (Μεσσήνη, 1939)

Μετά την συνθηκολόγηση ο Δαρλάκος έφυγε για την Μέση Ανατολή, και συνεργάστηκε στην αντίσταση. Αυτή ήταν και η αιτία που οι γερμανοί συνέλαβαν την Ευγενία Βελιώτη. Από προφορικές της διηγήσεις, αρχικά την πήγαν στο Χαϊδάρι, μετά στην Πάτρα. Βρέθηκε μετά από αρκετό καιρό με κουρελιασμένα ρούχα στο Γύθειο. Από εκεί την μάζεψαν ημιθανή και την έφεραν στον Πειραιά. Η γκεστάπο της έκανε βασανιστήρια για να ομολογήσει που βρίσκονταν ο άντρας της. Μέχρι και σε λεκάνη αποχωρητηρίου της έβαλαν το πρόσωπο για να ομολογήσει. Η Ευγενία όμως ήταν βράχος. Λέξη δεν βγήκε από το στόμα αυτής της αρχόντισσας παρά τα βασανιστήρια που την υπέβαλλαν. Καθ’όλη τη διάρκεια της κατοχής βοηθούσε τα πεινασμένα παιδιά του Πειραιά στα οποία έκανε μάθημα.

Η γυναίκα αυτή, που υπέστη τα πάνδεινα από τους γερμανούς κατακτητές, ουδέποτε χαρακτηρίστηκε επισήμως «αντιστασιακή». Άλλωστε ο χαρακτηρισμός «αντιστασιακός» ήταν και είναι ίδιον των προοδευτικών-αριστερών. Οι μη αριστεροί έλληνες δεν αντιστάθηκαν. Και αυτός είναι ο λόγος που έρχεται η Ευγενία Βελιώτη στο μυαλό μου κάθε χρόνο τέτοια μέρα!

Πόρος 24 Ιανουαρίου 1945 (λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση) - από αριστερά προς τα δεξιά: ο παππούς μου Σπύρος Στ. Βελιώτης, η γιαγιά μου Ελένη Βελιώτη, ο πατέρας μου Σταμάτιος Βελιώτης σε ηλικία 2 ετών, η Ευγενία Στ. Βελιώτη και ο Ιωάννης Δαρλάκος

Πόρος 24 Ιανουαρίου 1945 (λίγους μήνες μετά την απελευθέρωση) – από αριστερά προς τα δεξιά: ο παππούς μου Σπύρος Στ. Βελιώτης, η γιαγιά μου Ελένη Βελιώτη, ο πατέρας μου Σταμάτιος Βελιώτης σε ηλικία 2 ετών, η Ευγενία Στ. Βελιώτη και ο Ιωάννης Δαρλάκος

Τρελλαίνομαι στην ιδέα ότι κάποιοι απομύζησαν και απομυζούν το ελληνικό κράτος επειδή αντιστάθηκαν στον κατακτητή με τα «βρακόπανά» τους, ως αντιστασιακοί ηλικίας 1 έτους ή 2, ενώ τόσες χιλιάδες ελληνίδων και ελλήνων που αντιστάθηκαν πραγματικά έμειναν αφανείς ήρωες, και το χειρότερο: ενίοτε κατηγορούμενοι/ες για την μη αριστερή ιδεολογία τους.

Μετά τον πόλεμο τα σημάδια της αιχμαλωσίας και των μαρτυρίων που υπέστη η Ευγενία Βελιώτη έμειναν χαραγμένα πάνω της στο υπόλοιπο του βίου της.

Ευγενία Βελιώτη & Ιωάννης Δαρλάκος (Πάτρα, 1950)

Ευγενία Βελιώτη & Ιωάννης Δαρλάκος (Πάτρα, 1950)

Δεν γνωρίζω πότε πέθανε, λυπάμαι ειλικρινά που δεν ρώτησα τον παππού μου. Φαντάζομαι ότι στο ληξιαρχείο του Πειραιά ίσως υπάρχουν στοιχεία.

Όπως κι αν είναι, αυτή η γυναίκα νομίζω ότι αξίζει να γίνει έστω και μέσα από τις λίγες αυτές γραμμές γνωστή. Σίγουρα θα έφριττε με την κατάντια της πατρίδας μας αν ζούσε σήμερα, με την κατοχή που περνάμε. Και δεν θα έφριττε τόσο για την κατοχή, αλλά για την παντελή έλλειψη αντίστασης! δε νομίζω ότι η αντίσταση του καναπέ θεωρείται αντίσταση πραγματική! Σαν ελάχιστο δείγμα τιμής προς το πρόσωπό της, κάθε χρόνο της ανάβω ένα κεράκι την ημέρα που γιόρταζε… ούτε μία φορά δεν το έχω αμελήσει από το 1988! άλλωστε ήταν και η τελευταία «χάρη» που μου ζήτησε ο παππούς μου.

Ας είναι αιώνια η μνήμη της, όπως και όλων αυτών που αγωνίστηκαν και αντιστάθηκαν την περίοδο της κατοχής!

About Σπυρίδων Σ. Βελιώτης

Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Τ.Ε., MSc Περιβαλλοντικών Σπουδών, Θεολόγος
Gallery | This entry was posted in Επικαιρότητα, Ιστορία, Κοινωνία and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s